PRÓBA KRZYŻOWA

[Głosów:0    Średnia:0/5]

Badanie nazywane jest również: PRÓBA ZGODNOŚCI SEROLOGICZNEJ BIORCY I DAWCY KRWI

TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY BADANIA
Badanie polega na potwierdzeniu zgodności krwi dawcy i biorcy w grupach głównych, czyli w układzie ABO i Rh, oraz wykazaniu obecności lub braku jakichkolwiek przeciwciał, które mogą występować w surowicy krwi biorcy w stosunku do krwinek czerwonych dawcy krwi.
Wykonanie próby krzyżowej obejmuje następujące rodzaje badań.

  • Potwierdzenie zgodności grup krwi w układzie ABO biorcy i dawcy krwi. Praktycznie badanie to sprowadza się do ponownego oznaczenia antygenów układu ABO na krwinkach czerwonych biorcy i dawcy, w taki sam sposób, jak wykonuje się to przy oznaczaniu grupy krwi – patrz: "Grupa krwi".
  • Potwierdzenie zgodności krwi dawcy i biorcy dla antygenu D z układu Rh. Badanie to wykonuje się podobnie jak przy oznaczaniu grupy krwi w układzie Rh, tzn. ocenia się obecność lub brak aglutynacji (zlepiania się) badanych krwinek czerwonych biorcy z surowicą wzorcową zawierającą przeciwciała przeciwko antygenowi D. Wymogiem niezbędnym jest, aby dawca krwi był Rh (-), jeżeli biorca nie posiada w krwinkach antygenu D. Dopuszczalne jest natomiast przetoczenie krwi dawcy, którego krwinki nie mają antygenu D dla biorcy Rh (+).
  • Określenie, czy w chwili wykonywania badania w surowicy krwi biorcy występują jakiekolwiek przeciwciała odpornościowe przeciwko krwinkom czerwonym dawcy krwi. W badaniu tym do krwinek dawcy dodaje się najpierw odpowiednie substancje enzymatyczne, a potem surowicę krwi biorcy. Równolegle wykonuje się badanie, w którym zamiast substancji enzymatycznych, stosuje się specjalny rodzaj surowicy dodawanej do mieszaniny surowicy biorcy i krwinek dawcy. W przypadku istnienia przeciwciał w surowicy biorcy przeciwko krwinkom dawcy dochodzi do aglutynacji (zlepiania się krwinek). Bardziej dokładne określenie, przeciwko jakim antygenom krwinek dawcy skierowane są wykryte przeciwciała w surowicy biorcy możliwe jest w osobnym badaniu (patrz kolejne badanie).
  • Określenie obecności przeciwciał odpornościowych, które może zawierać surowica krwi biorcy dla antygenów krwinek wzorcowych. Krwinki wzorcowe (badający wie, jakie mają antygeny) stosowane w tym badaniu są tak dobrane, aby posiadały antygeny, przeciwko którym przeciwciała (odpornościowe) powstają najczęściej. Obserwuje się ewentualną aglutynację krwinek wzorcowych z badaną surowicą biorcy – w tych samych warunkach jak w badaniu w punkcie 3. Na podstawie badania można ustalić, którego antygenu nie mogą posiadać krwinki potencjalnego dawcy krwi.
Polecamy  ProFlexen na ból stawów. Sprawdź, czy warto go kupić?

CZEMU SŁUŻY BADANIE?
Wynik badania laboratoryjnego brzmiący: "Próba krzyżowa – zgodna" zwiększa bezpieczeństwo przetaczania krwi dla biorcy i oznacza, że w chwili wykonywania badania biorca krwi nie posiada przeciwciał przeciwko krwinkom dawcy.
Istnieje możliwość, że w przyszłości – na podstawie ponownie wykonanej próby krzyżowej – można wykazać niezgodność do przetaczania krwi między tym samym ewentualnym biorcą i dawcą. Dlatego też próba krzyżowa jest wykonywana przed każdą planowaną transfuzją krwi, a wynik jest uznawany za ważny tylko przez ściśle ustalony czas (obecnie przyjmuje się, że do 48 godzin).

WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA

  • Badanie wykonuje się przed przetoczeniem krwi z powodu:
  • dużej utraty krwi,
  • przewlekłej niedokrwistości,
  • zabiegów chirurgicznych, w trakcie których przewiduje się utratę krwi,
  • przetoczenia wymiennego w konflikcie serologicznym u noworodków.

Badanie wykonywane jest na zlecenie lekarza u pacjentów hospitalizowanych

BADANIA POPRZEDZAJĄCE
Morfologia krwi (przede wszystkim hematokryt, stężenie hemoglobiny), grupa krwi w układzie ABO i Rh, stężenie bilirubiny w surowicy krwi.

SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA
Nie ma specjalnych zaleceń.

OPIS BADANIA
Choremu (biorcy krwi) pobiera się około 5-10 ml krwi żylnej (patrz "Opis badania" w "Badanie krwi").
Do wykonania próby krzyżowej nie wolno użyć krwi, z której wykonano oznaczenie grupy krwi. Dlatego przy konieczności prawie jednoczesnego ustalania grupy krwi i wykonywania próby krzyżowej, choremu pobiera się krew do wykonania tych badań dwa razy.
Wykonanie pełnej próby krzyżowej trwa około 60 minut. W sytuacjach nagłych, w celu ratowania życia chorego przetacza się krew po ustaleniu jedynie zgodności biorcy i dawcy w układzie ABO i Rh. Badanie to trwa około 15 minut, jednakże ryzyko wystąpienia ewentualnych powikłań poprzetoczeniowych znacznie wzrasta.
Wynik badania przekazywany jest w formie opisu.

INFORMACJE, KTÓRE NALEŻY ZGŁOSIĆ WYKONUJĄCEMU BADANIE

Przed badaniem

  • Wskazania do przetoczenia krwi.
  • Wynik oznaczenia grupy w układzie ABO i Rh wraz z badaniem obecności przeciwciał odpornościowych.
  • Wcześniejsze przetoczenie krwi lub preparatów krwiopochodnych
  • kiedy przetaczano krew i czy wystąpiły powikłania w trakcie przetaczania.
  • Skłonność do krwawień (skaza krwotoczna).
  • Przebyte ciąże.
Polecamy  Anoreksja

JAK NALEŻY ZACHOWYWAĆ SIĘ PO BADANIU?
Przetoczenie krwi odbywa się pod kontrolą lekarza lub pielęgniarki. Jeżeli w czasie przetaczania krwi nie doszło do niespodziewanych powikłań, nie ma specjalnych zaleceń poza tymi, które wynikają z ustaleń z lekarzem prowadzącym.

MOŻLIWE POWIKŁANIA PO BADANIU
Wykonanie próby krzyżowej nie jest związane z ryzykiem powikłań, niekiedy z wyjątkiem niewielkiego krwawienia lub krwiaka w miejscu wkłucia igły po pobraniu krwi do badania.
Natomiast zawsze istnieje ryzyko wystąpienia powikłań poprzetoczeniowych związanych z leczeniem krwią lub preparatami krwiopochodnymi (leczenie to jest podejmowane jedynie w sytuacjach bezwzględnie koniecznych).
Badanie może być powtarzane wielokrotnie. Wykonywane jest u pacjentów w każdym wieku, a także u kobiet ciężarnych.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*